Metodyka dla sieci gazowych obowiązuje w Polsce do 2028 roku, a kwartalna stopa wolna od ryzyka wynosi 5,613 procent – ostateczny zwrot operatora pozostaje tajemnicą przedsiębiorstwa
Najważniejsze w skrócie
- Niemiecki regulator Bundesnetzagentur (BNetzA) przygotowuje jeden, ogólnokrajowy wskaźnik WACC dla operatorów sieci gazowych na lata 2028–2032 i odłożył ostateczną decyzję na 2027 rok.
- W Polsce Urząd Regulacji Energetyki (URE) nie publikuje jednego wskaźnika: stopę zwrotu z zaangażowanego kapitału liczy osobno każdemu operatorowi w decyzji zatwierdzającej jego taryfę, w ramach metodyki obowiązującej na lata 2024–2028.
- Jawny jest tylko jeden składnik tego wyliczenia – kwartalnie publikowana stopa wolna od ryzyka, która na I kwartał 2026 roku wynosi 5,613 procent. Sama stopa zwrotu konkretnego operatora zwykle pozostaje tajemnicą przedsiębiorstwa.
Niemiecki regulator energetyki pokazuje jeden wspólny procent dla wszystkich sieci gazowych w kraju. Polski Urząd Regulacji Energetyki liczy to inaczej – i wyniku zwykle nie podaje do wiadomości publicznej.
W Niemczech Beschlusskammer 9 Bundesnetzagentur ogłosiła 5 listopada 2026 r., że ostateczny, ryczałtowy wskaźnik kapitałowy (WACC) dla operatorów sieci gazowych ustali dopiero w 2027 roku, aby uwzględnić pełne dane rynku kapitałowego z 2026 roku. Projekt konsultacyjny z 14 sierpnia 2026 r. wskazywał wstępnie 3,76 procent – to jednak tylko wersja robocza, nie decyzja końcowa.
W Polsce nie ma odpowiednika tej jednej, publicznej liczby. URE wylicza stopę zwrotu z zaangażowanego kapitału osobno dla każdego operatora sieci gazowej – od dużych operatorów systemów dystrybucyjnych po operatora systemu przesyłowego Gaz-System – w ramach ogólnej metodyki, która obowiązuje od 2024 do 2028 roku.
Co to jest stopa zwrotu z zaangażowanego kapitału
Stopa zwrotu z zaangażowanego kapitału to polski odpowiednik niemieckiego WACC (Weighted Average Cost of Capital) – uśrednionego, ważonego kosztu kapitału. Wskaźnik ten pozwala operatorowi sieci odzyskać w taryfie koszt kapitału zaangażowanego w budowę i utrzymanie infrastruktury: gazociągów, stacji i instalacji.
To nie jest opłata doliczana klientowi wprost na fakturze. Jest to jeden ze składników kosztów uzasadnionych, które URE bierze pod uwagę przy zatwierdzaniu taryfy danego operatora sieci – obok kosztów operacyjnych, amortyzacji i innych pozycji.
Jak liczy ją URE: metodyka i stopa wolna od ryzyka
URE stosuje obecnie metodykę ustalania stopy zwrotu z zaangażowanego kapitału dla operatorów systemów dystrybucyjnych i przesyłowego sieci gazowych, obowiązującą na lata 2024–2028. Jeden z jej składników – stopa wolna od ryzyka – jest publikowany co kwartał w komunikatach Prezesa URE.
Najnowszy z nich, Informacja Prezesa URE nr 2/2026 z 2 stycznia 2026 r., ustala stopę wolną od ryzyka na I kwartał 2026 roku na poziomie 5,613 procent. To średnia rentowność dziesięcioletnich obligacji skarbowych notowanych na platformie Treasury BondSpot Poland z lat 2023–2025. Wartość tę stosuje się przy taryfach gazowych, elektroenergetycznych i ciepłowniczych składanych do zatwierdzenia w danym kwartale.
Stopa wolna od ryzyka to jednak dopiero punkt wyjścia. Do pełnej stopy zwrotu dochodzą jeszcze premia za ryzyko rynkowe, współczynnik ryzyka systematycznego dla kapitału własnego oraz koszt kapitału obcego – a te elementy, inaczej niż w Niemczech, nie są publikowane jako jeden wspólny, ogólnopolski procent.
Dlaczego ostateczny procent jest tajny
Przykładem jest decyzja Prezesa URE z 17 grudnia 2025 r. w sprawie taryfy operatora systemu przesyłowego OGP Gaz-System S.A. dla usług regazyfikacji LNG, obowiązującej od 1 stycznia 2026 do 1 stycznia 2027 roku. Uzasadnienie decyzji wprost odwołuje się do „uzasadnionego zwrotu z kapitału zaangażowanego” jako elementu kalkulacji – samej wartości procentowej ani wynikającego z niej przychodu dokument jednak nie podaje: są one zastrzeżone jako tajemnica przedsiębiorstwa.
To oznacza, że choć metoda liczenia jest jawna – opisana w dokumentach konsultacyjnych URE i stosowana do wszystkich operatorów sieci gazowych według tych samych zasad – to konkretny wynik dla pojedynczego operatora w danym roku zwykle nie trafia do publicznej wiadomości tak, jak dzieje się to w Niemczech.
Porównanie z Niemcami: jedna liczba kontra wiele decyzji
Niemiecka Bundesnetzagentur idzie inną drogą: przygotowuje jeden, ryczałtowy wskaźnik WACC dla wszystkich operatorów sieci gazowych w kraju naraz, w ramach jawnej konsultacji publicznej. Do konsultacji projektu z sierpnia 2026 roku wpłynęło 134 stanowiska, część z pogłębionymi ekspertyzami – i właśnie dlatego ostateczna decyzja przesunęła się na 2027 rok, by uwzględnić pełne dane rynkowe z 2026 roku.
W Polsce nie ma odpowiadającego temu jednego terminu ani jednej, oczekiwanej liczby. URE aktualizuje tylko stopę wolną od ryzyka co kwartał, a resztę wylicza przy okazji każdej indywidualnej decyzji taryfowej – rozłożone w czasie, operator po operatorze, bez jednego ogłoszenia, na które mogliby czekać wszyscy odbiorcy jednocześnie.
Co to oznacza dla rachunku za gaz
Z samej stopy zwrotu z zaangażowanego kapitału nie da się wyliczyć, o ile wzrośnie lub spadnie rachunek konkretnego gospodarstwa domowego. Trafia ona do kosztów uzasadnionych operatora sieci, a stamtąd – pośrednio, przez opłatę dystrybucyjną – do taryfy sprzedawcy. Ile ostatecznie zapłacą gospodarstwa domowe za gaz, rozstrzyga osobna, zatwierdzana przez URE taryfa sprzedaży – podobnie jak w przypadku terminu zatwierdzania taryf na 2027 rok, opisanego w osobnym artykule Trendy w Sieci.
Dla czytelnika oznacza to, że wyższa lub niższa stopa wolna od ryzyka nie jest sama w sobie zapowiedzią konkretnej podwyżki czy obniżki – to tylko jeden, częściowo widoczny składnik znacznie szerszego rachunku, który w Polsce nigdy nie trafia do publicznej wiadomości jako jedna, gotowa liczba.
Często zadawane pytania
Czym jest stopa zwrotu z zaangażowanego kapitału?
To polski odpowiednik niemieckiego WACC: procent, który pozwala operatorowi sieci gazowej odzyskać w taryfie koszt kapitału zaangażowanego w infrastrukturę. Nie jest to osobna opłata widoczna na fakturze, lecz składnik kosztów uzasadnionych w taryfie.
Czy Polska ma swój odpowiednik niemieckiego wskaźnika 3,76 procent?
Nie ma jednej, jawnej, ogólnopolskiej liczby. URE liczy stopę zwrotu osobno każdemu operatorowi sieci gazowej w ramach metodyki obowiązującej na lata 2024–2028, a wynik jest zwykle tajemnicą przedsiębiorstwa.
Co dokładnie publikuje URE?
Co kwartał URE publikuje tylko stopę wolną od ryzyka – jeden ze składników pełnego wyliczenia. Na I kwartał 2026 roku wynosi ona 5,613 procent.
Czy wyższa stopa zwrotu oznacza od razu wyższy rachunek za gaz?
Nie wprost. Stopa zwrotu to jeden ze składników kosztów uzasadnionych operatora sieci. Ostateczną cenę dla gospodarstw domowych ustala odrębna, zatwierdzana przez URE taryfa sprzedawcy.
Źródła i stan na dzień
- Informacja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr 2/2026 z 2 stycznia 2026 r. (stopa wolna od ryzyka na I kwartał 2026 r.).
- Decyzja Prezesa URE ws. taryfy dla usług regazyfikacji LNG nr 11 OGP Gaz-System S.A., 17 grudnia 2025 r., bip.ure.gov.pl.
- Bundesnetzagentur, Beschlusskammer 9: dalszy przebieg postępowania BK9-26/621, stan na 5 listopada 2026 r. (w języku niemieckim).
- Bundesnetzagentur: projekt konsultacyjny ws. ryczałtowej stopy zwrotu z kapitału dla operatorów sieci gazowych, 14 sierpnia 2026 r. (w języku niemieckim).
Stan researchu i danych: 8 listopada 2026 r.
Uwaga o przejrzystości: przy researchu, strukturyzowaniu i tworzeniu tego artykułu wykorzystano narzędzia wspomagane sztuczną inteligencją. Wykorzystane źródła są wskazane w artykule. Publikacja następuje dopiero po ręcznej akceptacji redakcyjnej. Wersja krajowa na podstawie artykułu z Trendy w Sieci, zbadana i zredagowana dla Polski.
Udostępnij artykuł
